Dzieje parafii Wielopole Skrzyńskie do 1945 roku autorstwa ks. Grzegorza Wójcika

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
13 września 2021
Autor:  ks. Grzegorz Wójcik
Tytuł:  Dzieje parafii Wielopole Skrzyńskie do 1945 roku
Wydawnictwo: Regis Paweł Bielak, 2021
Prezentowany tom stanowi klasyczną monografię parafii Wielopole Skrzyńskie. Jej recenzentami naukowymi są profesorowie z KUL-u: dr hab. Tomasz Nowicki, oraz ks. dr hab. Sławomir Zych. Autor - ks. dr Grzegorz Wójcik – jest wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Rzeszowie, katechetą w rzeszowskim Liceum Sióstr Prezentek i Przyjacielem naszej Biblioteki.
Praca, na 250 stronach, przedstawia uporządkowany materiał faktograficzny od XIV wieku, aż do zakończenia drugiej wojny światowej. Oparta jest na bogatym materiale źródłowym (rękopisach, źródłach drukowanych i kartograficznych), pozyskanym z archiwów kościelnych, państwowych i lokalnych. Autor spenetrował zasoby Archiwum Kapituły Metropolitalnej w Krakowie, Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, Archiwum Diecezjalne w Tarnowie i Archiwum Parafialne w Wielopolu Skrzyńskim. Sięgnął również do zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Rzeszowie, Archiwum Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Rzeszowie, Archiwum Zgromadzenia Sióstr Michalitek w Miejscu Piastowym i Ősterreichisches Staatsarchiv – Kriegsarchiv w Wiedniu.
Opracowanie posiada solidną podbudowę historyczną i metodologiczną, tym samym spełnia kryteria naukowej monografii historycznej.
Poprzedzony wstępem zrąb główny pracy składa się z ośmiu rozdziałów. Najpierw przedstawiona została historia Wielopola i innych miejscowości tworzących parafię. Kolejno omówiono terytorium i ludność parafii. Zainteresowanie objęło też erygowanie i uposażenie placówki duszpasterskiej, w tym fundacje i darowizny oraz postaci kolatorów. Dalej, przedmiotem badań stały się miejsca święte: kościoły parafialne, inne świątynie i kaplica dworska, kapliczki i krzyże przydrożne oraz cmentarze grzebalne.
Wydawnictwo zawiera  syntetyczne biogramy duszpasterzy: proboszczów, wikariuszów   i mansjonarzy związanych z Wielopolem. Przy tej okazji przybliżono wielopolską placówkę Zgromadzenia Sióstr św. Michała Archanioła, formy materialnego utrzymania duchowieństwa oraz służbę kościelną i plebańską. Następnie, nakreślono szczegóły duszpasterstwa: niedzielną, świąteczną  i ferialną służbę Bożą, szafarstwo sakramentów i sakramentaliów, kaznodziejstwo i nadzwyczajne formy duszpasterskie, katechizację.
 Osobny rozdział ks. Grzegorz Wójcik poświęcił instytucjom kościelnym: cechom i bractwom, szpitalowi parafialnemu i szkole. Omówione zostało również życie religijno-moralne wiernych: udział w nabożeństwach, stowarzyszenia wiernych, powołania kapłańskie i zakonne, zwyczaje i obyczaje religijne i religijność parafian.
Całość uzupełniają i zamykają aneksy (teksty, dokumenty, fotografie, rysunki, pieczęcie, mapy), wykaz skrótów oraz bibliografia, w obrębie której autor wydzielił: źródła (archiwalne, drukowane, epigrafika), opracowania, opracowania kartograficzne i wywiady.
Monografia dokumentuje dorobek historiografii odnoszącej się do badanej miejscowości w postaci publikacji różnych typów i gatunków. W ogromnej części zawiera nowe ustalenia, oparte na rozległej kwerendzie archiwów publicznych i zbiorów prywatnych, które zostały zestawione z informacjami publikowanymi dotąd w opracowaniach zwartych  i czasopismach naukowych. Oryginalna praca badawcza  znacznie poszerza wiedzę historyczną  z zakresu konkretnej jednostki osadniczej, która od  XIV wieku była miastem do 1933 r. Autor znakomicie wywiązał się z postawionego celu, tzn. opracował i opisał parafię i Wielopole Skrzyńskie - przedwojenne miasteczko, które zyskało światowy rozgłos dzięki urodzonemu tutaj Tadeuszowi Kantorowi.
Pozostaje mieć nadzieję, że rzeczona monografia trafi na listę  książek, które powinien znać każdy uczeń i mieszkaniec Ziemi Ropczyckiej. Książka dedykowana jest pamięci księdza dziekana Jana Bylinowskiego.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Parafia Wielopole

    Parafia Wielopole