„DZIŚ SĄ MOJE URODZINY”

6 kwietnia 2025 roku przypada 110. rocznica urodzin wybitnego artysty– Tadeusza Kantora, który przyszedł na świat na początku  XX wieku w powiecie ropczyckim.

Reżyser, scenograf, malarz, twórca autorskiego Teatru Cricot 2 pozostawił po sobie nie tylko rewolucyjne koncepcje teatralne, ale także uniwersalne przesłanie o pamięci, przemijaniu i roli sztuki w życiu człowieka.

„KLISZE PAMIĘCI” – wydarzenie w Wielopolu Skrzyńskim – 6 kwietnia 2025 r.

Z okazji tej wyjątkowej rocznicy odbędzie się wydarzenie KLISZE PAMIĘCI, organizowane pod Patronatem Honorowym Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz Wójta Gminy Wielopole Skrzyńskie.

"Mój szybki i dumny wózek.
Zgłębiam na próżno jego tajemniczy mechanizm,
aby wyruszyć w powrotną podróż".
                                                                  Tadeusz Kantor

To spotkanie będzie wyjątkową okazją do refleksji nad dziedzictwem Tadeusza Kantora oraz jego wpływem na polską i światową sztukę.

Wydarzenie organizują m.in. Gmina Wielopole Skrzyńskie, Kantorówka – Ośrodek Dokumentacji i Historii Regionu, Muzeum Tadeusza Kantora, Gminny Ośrodek Kultury i Wypoczynku w Wielopolu Skrzyńskim, Biblioteka Publiczna oraz liczne instytucje kulturalne i akademickie.

                   Szczegóły wydarzenia: KLISZE PAMIĘCI – link do wydarzenia

WIELOPOLE – TEATRALNE WSPOMNIENIE

Małe, niepozorne Wielopole Skrzyńskie – miejsce urodzenia Kantora – dzięki jego twórczości stało się symbolem pamięci o przeszłości. W jego sztukach przeszłość i teraźniejszość nieustannie się przenikają, a osobiste wspomnienia artysty splatają się z losami całych pokoleń. Sam Kantor mówił, że „Wielopole to więcej niż sztuka” – to pamięć wskrzeszona na scenie.

Jego najsłynniejsze spektakle, takie jak „Umarła klasa” i „Wielopole, Wielopole”, stały się manifestem teatru śmierci – pełnego metafor, duchów przeszłości i emocji skondensowanych w przedmiotach codziennego użytku. Dzięki temu Kantor wprowadził do sztuki teatralnej zupełnie nowy język – osobisty, intymny, a zarazem uniwersalny.

TEATR, KTÓRY STWARZA RZECZYWISTOŚĆ

Dla Tadeusza Kantora teatr nie był tylko odtworzeniem rzeczywistości – był jej kreacją. Każdy spektakl stawał się aktem twórczym, w którym aktorzy, rekwizyty i przestrzeń teatralna tworzyły nową rzeczywistość sceniczną.

 „Teatr Kantora nie reprezentuje, on prezentuje” – to jedno z kluczowych założeń jego artystycznej filozofii. Wpływ Kantora na światową sztukę pozostaje niepodważalny. Inspiruje kolejne pokolenia artystów, a jego dzieła do dziś są wystawiane i analizowane przez teatrologów z całego świata.

KSIĘGOZBIÓR „TEATRALNE ANAMNEZY TADEUSZA KANTORA” – KATALOG

Z okazji 110. rocznicy urodzin oraz 35. rocznicy śmierci artysty MiPBP w Ropczycach przygotowała specjalną kolekcję książek poświęconych twórczości i filozofii Kantora. W zbiorze znajdują się zarówno publikacje naukowe, jak i albumy dokumentujące jego sceniczne eksperymenty.

Wybrane z kolekcji…

„Akt twórczy jako mimesis: ‘Dziś są moje urodziny’ – ostatni spektakl Tadeusza Kantora” – Marek Pieniąże.

Publikacja Marka Pieniążka to wnikliwa analiza ostatniego spektaklu Kantora, w którym artysta mierzy się z własną śmiertelnością. Autor bada koncepcję mimesis w twórczości Kantora, wskazując, jak w spektaklu splatają się autobiograficzne motywy i teatralna fikcja.

„Dalej już nic…: teksty z lat 1985–1990” – Tadeusz Kantor
Zbiór późnych tekstów Kantora to świadectwo jego refleksji nad własnym dorobkiem i kondycją teatru. To lektura pełna gorzkich diagnoz, ale też inspirujących myśli o roli artysty w społeczeństwie.

„Moje okruchy Kantora” – Włodek Gąsiewski
Wspomnienia, wiersze i eseje Gąsiewskiego stanowią intymny zapis spotkań z Kantorem i jego sztuką.

„Historia w teatrze Tadeusza Kantora” – Klaudiusz Święcicki
Święcicki analizuje, jak Kantor wykorzystuje historię jako materiał teatralny. Autor pokazuje, że artysta nie rekonstruuje przeszłości, lecz dekonstruuje ją, nadając jej nowe, symboliczne znaczenie.

„Kantor: artysta końca wieku” – Krzysztof Pleśniarowicz
Książka ta przedstawia Kantora jako twórcę u schyłku XX wieku, którego sztuka wyprzedziła swój czas.

„Tadeusz Kantor – między śmietnikiem a wiecznością” – Krzysztof Miklaszewski
Autor, który był bliskim współpracownikiem Kantora, kreśli portret artysty jako wizjonera, ale też człowieka pełnego sprzeczności.

„Wielopole Skrzyńskie i Galicja w ‘kliszach pamięci’ Tadeusza Kantora”
– Klaudiusz Święcicki
Święcicki bada, w jaki sposób Kantor przetwarza w swojej sztuce pamięć o Wielopolu Skrzyńskim i galicyjskiej rzeczywistości.

 „Teatr pamięci Tadeusza Kantora: wypisy z przeszłości”
– Józef Chrobak,Marek Wilk
To zbiór dokumentów i esejów ukazujących, jak pamięć i historia kształtowały estetykę Kantora.

„Moje okruchy Kantora” – Włodek Gąsiewski
Wspomnienia, wiersze i eseje Gąsiewskiego stanowią intymny zapis spotkań z Kantorem i jego sztuką.

***

Zachęcamy do odwiedzenia naszej biblioteki oraz zapoznania się  DŻS-ami   tzw. Ropczycanami - wyjątkowymi materiałami, które przybliżą Państwu postać Tadeusza Kantora i jego niezwykle dziwną sztukę.

Opracowała: Grażyna Woźny
4 kwietnia 2025 r. Ropczyce.